Życie w prawdzie.
Jest to drugi artykuł z serii „10 pierwszych kroków”.
Drugim krokiem na ścieżce jogi jest Satya. Człon „Sat” oznacza “prawda”, człon „ya” można przetłumaczyć jako „być”. Najprostszym tłumaczeniem jest więc “bycie w prawdzie”. W języku angielskim używane jest bardzo fajne słowo „truthfullness”, jednak nie znalazłam polskiego tłumaczenia, które byłoby adekwatne. Innym tłumaczeniem, na które możesz trafić to „szczerość”.
Satya to bycie w prawdzie. Podobnie jak w przypadku pierwszej Yamy Ahimsy, Satye praktykujemy w trzech obszarach:
- w odniesieniu do siebie,
- w odniesieniu do ludzi wokół nas,
- w odniesieniu do całego otaczającego świata.
Jej praktyka (lub jej brak) objawia się w trzech obszarach naszego życia:
- w myślach,
- w mowie,
- w działaniu.

Kolejnym aspektem, w jakim musimy rozpatrywać Satye, jest to, że zawsze istnieje nasza subiektywna prawda, jak również obiektywna prawda, przejawiająca się w rzeczywistości. Jednym z celów klasycznej jogi jest „widzenie rzeczy takimi jakimi są”. Żeby do tego dojść, musimy wynieść nasze postrzeganie poza obszar widzenia i rozumienia świata tylko w kontekście naszej subiektywnej prawdy. By to osiągnąć najpierw musimy zauważyć, co tą subiektywną prawdą jest. Praktyka Satyi ma nam pomóc w odkryciu tego.
Z czasem, wraz z praktyką, uczymy się dostrzegać, która część naszego myślenia o świecie to schematy kulturowe, społeczne czy rodzinne, a co jest uniwersalne. Uczymy się, co nas dzieli od świata, a co nas z nim łączy. W jodze opieramy budowanie prawdy właśnie na tych uniwersalnych zasadach, które łączą nas ze wszystkimi i wszystkim, co jest wyrażane już w słowie „joga” (które oznacza „łączyć”).

OFF-TOPIC: Osobiście uważam, że właśnie w tym tkwi jedna z największych mocy jogi, która pozwoliła jej przetrwać tysiące lat i setki pokoleń. Joga skupia się na łączeniu. Można to zauważyć też we współczesnym środowisku joginów, w którym bardzo wiele osób (w tym również ja) łączy jogę z innymi aspektami swojego życia. Są jogini-fizjoterapeuci, jogini-psycholodzy, jogini-fizycy, jogini-artyści, jogini-rolnicy. Jej praktyka jest neutralna kulturowo, społecznie, religijnie, zawodowo… Odwołuje się do uniwersalnych wartości. Nieważne, czym się w życiu zajmujesz i kim jesteś - na pewno uda Ci się to z jogą połączyć!
Satya. Jak rozpocząć praktykę?
Podobnie jak w każdym przypadku, praktykę najlepiej jest rozpocząć od wglądu w siebie. Nasz mózg posiada naturalną tendencję do okłamywania się. Ma to na celu ochronę naszego poczucia wartości, stabilności emocjonalnej oraz bezpieczeństwa ego. Bardzo ciekawym objawem tego jest konfabulacja, czyli nieświadome kłamanie. Warto więc pamiętać, że potrafimy kłamać świadomie i nieświadomie. Bycie w błędzie nas irytuje, a gdy mamy rację (albo wydaje nam się, że mamy) – czujemy przyjemność. Ponieważ naturalnie chcemy się kierować ku przyjemności, często decydujemy się na miłe dla nas kłamstwo, niż konfrontację z jakąkolwiek prawdą. Dla naszych mózgów ta prawda nawet nie musi być trudna do zaakceptowania. Proces akceptacji wymaga wysiłku i już samo to jest często wystarczającym powodem do jej odrzucenia.
Rozpoczęcie życia w prawdzie wymaga od nas wysiłku, przełamania bardzo wielu utrwalonych schematów myślowych oraz spojrzenia na każdy aspekt swojego życia na nowo. Jednak, podobnie jak w Ahimsie, nie chodzi o dokonanie rewolucji. Możesz zacząć praktykę od małych kroków. Odniesienie drobnych sukcesów pomoże Ci zbudować siłę i pewność siebie do podjęcia większych zmian.
Żeby ułatwić Ci zgłębienie tematu, znów przygotowałam dwie historie wyimaginowanych bohaterów. Tym razem skupię się na różnych historiach osób, które okłamują siebie. Zastanów się, czy na jakimś poziomie identyfikujesz się z którąś z historii? Czy któraś wzbudziła w Twoim wnętrzu ukłucie?
- Bożydar całe życie mówi, że jego ulubiony kolor to zielony, bo tak od zawsze mówiła jego Mama. Wewnętrznie jednak czuje, że woli pomarańczowy. Stoi w rozkroku, bo wie, że jeżeli przyzna się Mamie, że woli pomarańczowy, to sprawi jej przykrość. Martwi się też, co powiedzą znajomi, którzy znają go z zamiłowania do zieleni. Kupują mu na święta i urodziny prezenty w tym kolorze i gdy widzą kogoś w zielonej bluzie, to z daleka wiedzą, że to on. Bożydar przez lata zdążył zacząć identyfikować się z tym kolorem i traktować go jako część swojej osobowości. Czuje, że zmiana byłaby jak wyparcie się części siebie. Wie, że będzie to wymagało wysiłku, wielu rozmów, tłumaczenia się. Boi się, co pomyślą i powiedzą inni, więc zamyka prawdę w sobie. Nie wie, jak długo jeszcze da radę, ponieważ coraz trudniej udawać mu po raz kolejny, że cieszy się z zielonej pary skarpetek, czy innego prezentu. Wewnętrznie czuje się inną osobą, ale nie potrafi się do tego przyznać i pokazać tego swoim bliskim. Zaczyna myśleć o zerwaniu kontaktu z niektórymi osobami, żeby nie musieć o tym rozmawiać. Wmawia sobie, że ludzie nie zrozumieją go i nie zaakceptują jego zmiany. Tak bardzo w to wierzy, że nie daje innym nawet szansy spróbować.
- Aureliusz ma 30 lat i dobrze rozwijającą się karierę w zawodzie prawnika. Jego rodzice też są prawnikami i Aureliusz już od dziecka wiedział, że pójdzie w ich ślady. Przez lata uważał, że to jego marzenie, ale po rozpoczęciu pracy w zawodzie, coraz częściej zaczął dostrzegać, że to nie jest praca odpowiednia dla niego. W czasie nauki nigdy nie zastanawiał się nad tym, że jego wysoka emocjonalność i introwertyzm mogą sprawiać mu problemy w tej pracy. Każdego dnia czuje stres, wypalenie i niechęć do pójścia do biura, jednak wstaje, uśmiecha się i idzie tam. Uważa, że jest już za stary i włożył za dużo wysiłku w kształcenie się, żeby teraz wprowadzać zmiany. Wmawia sobie, że to pewnie tylko chwilowy kryzys i jeżeli będzie odpowiednio ciężko pracować, to uda mu się zmienić i dopasować do wymagań pracy. Kiedy sobie to mówi, zawsze czuje silny ucisk w klatce piersiowej, ale stara się go ignorować.
Zapewne większość z Was miała okazję doświadczyć tego poczucia wewnętrznego konfliktu, gdy umysł każe trwać w bezpiecznym i dobrze znanym kłamstwie, a serce kłuje, podpowiadając, że to nie w porządku. Praktyka Satyi pomaga zharmonizować te wewnętrzne konflikty. Kiedy udaje się je zharmonizować w sobie, łatwiej jest przenieść tę wewnętrzną prawdę do zewnętrznego życia.
Jakie działania mogą podjąć nasi bohaterowie?
- Bożydar może zacząć od powiedzenia bliskim, że już nie chce zielonych prezentów, bo ma ich za dużo i potrzebuje zmiany. Nie musi od razu mówić, że chce dokonać w tej kwestii totalnej przemiany. Szczera rozmowa i otwarcie się na drugiego człowieka niosą w sobie wielką moc! Ważne jest, żeby dać szansę innym na reakcję, zamiast z góry zakładać, że wie się lepiej jak oni zareagują. Wspierająca w tym procesie będzie praktyka Ahimsy, łagodności i akceptacji. Gdy długo trzymamy coś w sobie, może pojawić się agresja i chęć wybuchu. Jeżeli Bożydar zaakceptuje prawdę o sobie w sobie, nie będzie potrzebował aprobaty innych. Będzie mógł pokazać innym swoją przemianę i niezależnie od tego, ile czasu to zajmie, w końcu oni też to zaakceptują. Bożydar musi pamiętać, że inni nie mają możliwości dostrzec przemiany w nim, jeżeli on sam tego nie pokaże lub o tym nie powie.
- Aureliusz stara się ignorować prawdę i sygnały płynące do niego z jego emocji i ciała. Uważa, że może nagiąć siebie i dopasować do potrzeb zawodu i wymagań społecznych. Nie jest szczery ze sobą, unika wglądu i ocenia siebie z zewnętrznej perspektywy. Pierwszym krokiem w praktyce Satyi może być wgląd w siebie, zauważenie swojej wrażliwości, introwertyzmu i zaakceptowanie ich. Każdy człowiek jest inny. Każdy ma swoją indywidualność i często, w pogoni za spełnianiem norm kulturowych i społecznych, wiele osób wypiera się siebie. Aureliusz nie musi od razu rzucać pracy i wywracać swojego życia do góry nogami. Może zacząć od praktyki medytacji, wglądu i szczerego samopoznania. Kiedy przyzna się przed sobą do tego, jaki jest – uda mu się ujrzeć ścieżki, które przyniosą spełnienie i sprawią, że nie będzie żył w permanentnym stresie i wyparciu.
Satya. Praktyka w asanch.

Zapytasz jak można praktykować prawdę w pozycjach? Moje doświadczenie nauczycielskie pokazuje, że jest to bardzo rozległy temat oraz ogromny obszar do praktyki! W tym wpisie zwrócę uwagę tylko na jedną (w mojej opinii najistotniejszą u osób początkujących) kwestię. Szerzej omówię ten temat w osobnym artykule.
Problem samoakceptacji swojego ciała jest w naszym społeczeństwie ogromny! Nasza kultura wytworzyła bardzo wąski, w wielu aspektach nierealny i zakłamany, kanon piękna. Używanie filtrów, przerabianie zdjęć i materiałów video to codzienność. Zostaliśmy nauczeni, że każdy musi mieć swój wizualny i estetyczny gust. Gust ten jest najczęściej wytworem w pełni kulturowym i społecznym. Prowadzi to do bardzo powierzchownego oceniania ciał swoich i innych. Przejawem tego zjawiska jest psychologiczny „efekt aureoli”, czyli tendencja do przypisywania pozytywnych cech osobom, które uważane są za “ładne”, a negatywnych – osobom uważanym za “brzydkie”.
Do najczęstszych wątpliwości, jakie pojawiają się u osób zainteresowanych moim kursem jogi od podstaw (www.neurojoga.pl/courses/) lub zajęciami indywidualnymi, należą właśnie te związane z obrazem swojego ciała. Często słyszę:
- Jestem za gruba/za chuda.
- Mam za długie /za krótkie ręce/nogi.
- Moje ciało jest zbyt słabe.
- Moje ciało jest zbyt sztywne.
- Wstydzę się ćwiczyć w grupie, bo źle wyglądam.
Są to przykłady subiektywnego postrzegania siebie (o którym pisałam na początku tego wpisu), a nie obiektywna rzeczywistość. Każde ciało jest odpowiednie do praktyki jogi! Każde ciało jest odpowiednie do bycia szczęśliwą, piękną i spełnioną osobą. Satya pomaga to dostrzec i zaakceptować.
Praktyka Satyi wspaniale łączy się z praktyką asan. Stając na macie, spotykamy się ze sobą i bardzo ważne jest, żeby to spotkanie przebiegało w szczerości i prawdzie. Spróbuj dodać Satye do swojej praktyki asan, a zobaczysz, że wzniesie to ją na zupełnie nowy poziom!
Praktyki, które wspierają praktykę Satyi:
- Praktyka Akceptacji.
- Praktyka patrzenia z perspektywy neutralnego obserwatora.
- Praktyka Współczucia.
- Praktyka Serdeczności.
- Praktyki asan na budowanie siły.
- Długie trwanie w jednej asanie – około 3-5 minut oraz uważna obserwacja siebie w danej pozycji.
- Nagrywanie swojej praktyki asan na video i oglądanie siebie.
Praktyka jogi, to przede wszystkim wgląd i doświadczanie – dlatego stworzyłam dla Ciebie relaksację prowadzoną z misami tybetańskimi i dzwonkami Koshi. Podczas tej relaksacji zapraszam Cię do refleksji, czym Satya jest lub może być dla Ciebie.
Ponieważ jest to live act (nagranie jak gram jest na żywo – zero cięć!) najlepiej słucha się go w słuchawkach.