Krok 8: Tapa. 10 pierwszych kroków jogi.

Znajdź swoją równowagę.

Jest to ósmy artykuł z serii „10 pierwszych kroków jogi”.


Tapa. Wstęp.


W dosłownym tłumaczeniu Tapa (można znaleźć też zapis “Tapas” lub “Tapah”) oznacza „ciepło” (z angielskiego „heat”). Jest to ciepło, które ma ogrzać życie, żeby je oczyścić. W naszym kręgu kulturowym również istnieją koncepcje związane z oczyszczającą mocą gorąca. Jogicznej Tapy nie możemy jednak traktować tak dosłownie, ponieważ jej praktyka zawiera w sobie o wiele więcej nawiązań do naszego wewnętrznego, energetycznego ciepła, niż dosłownego ognia.

Jak podaje Mumbajski Instytut Jogi, w odniesieniu do Jogasutr Patajalego, Tapa to utrzymanie hartu ducha w każdej sytuacji – zarówno tej przyjemnej, jak i bolesnej. Praktyka Tapy wzmacnia siłę woli i prowadzi do uzyskania mistrzostwa w zarządzaniu swoim ciałem i zmysłami. Udana praktyka prowadzi do oczyszczenia się poprzez świadomą obserwację zasad, jakimi rządzi się świat oraz ich akceptację. Jest to trudna praktyka, ale jej wdrożenie wznosi nas na zupełnie nowy poziom w prowadzeniu świadomego życia.


Każdy ma swoją równowagę.


Istotnym elementem Tapy jest równowaga. Jest to jedno słowo o miliardach znaczeń, ponieważ w momencie, gdy zaczynamy się jej przyglądać z bliska, okazuje się, że dla każdej praktykującej osoby punkt  równowagi będzie w innym miejscu. Bardzo dużo o równowadze uczy nas praktyka asan. Swoją naukę jogicznych pozycji zawsze zaczynamy od asan stojących. Pomaga nam się to uziemić, wzmocnić całe ciało od stóp do czubka głowy oraz odnaleźć swoją równowagę na poziomie fizycznym. Jedną z asan, które przerabiam w ramach „Kursu Neurojogi od Podstaw” jest pozycja drzewa – Vrksasana. Jest to pozycja, w której trzeba stanąć na jednej nodze, a drugą oprzeć o wewnętrzną stronę uda nogi przeciwnej – trzeba złapać równowagę i poczuć stabilizację na jednej nodze. Jednak ta stabilizacja nigdy nie jest jak skała. Ta stabilizacja jest jak drzewo, czyli zawsze musimy się bujać i balansować, żeby się nie wywrócić. Obserwując osoby na matach zawsze widzę, że każdy doświadcza tego bujania inaczej. Jednych znosi bardziej na prawo, innych na lewo, jeszcze innych w przód lub tył. Nie ma dwóch osób, które utrzymywałyby ten balans w identyczny sposób, obierając identyczną strategię uniknięcia upadku.

Wchodząc do pozycji drzewa, uczymy się akceptacji, że musimy ciągle balansować oraz że w każdej chwili możemy upaść. Ta jedna asana może nas nauczyć bardzo dużo o równowadze, ponieważ w każdym innym aspekcie życia działa ona w ten sam sposób. Utrzymywanie równowagi to ciągłe bujanie się, balansowanie, napinanie, rozluźnianie, a czasem i upadanie. Nasze życie nie jest ciągłą wędrówką w górę po coraz lepsze wyniki. Przypomina ono bardziej sinusoidę, po której płyniemy. Raz jesteśmy u góry, raz na dole i jest to jak najbardziej naturalny cykl. Dążąc do równowagi, nie chcemy zacząć być cały czas u góry – raczej chcemy wypłaszczyć tę oś, żeby wahania pomiędzy górą a dołem stawały się coraz bardziej łagodne. Poprzez akceptację faktu, że te fale przychodzą i odchodzą, stają się one łagodniejsze, a my uczymy się funkcjonować i rozwijać w każdym cyklu naszego życia.

obraz równowagi w koncepcji Tapa
równowaga w życiu według Tapa

Tapa. Przyjmuję to, co przyjemne i to, co trudne z otwartym sercem.


Wyobraź sobie tę praktykę jako oś. Po jednej stronie mamy to, co sprawia nam przyjemność, po drugiej stronie – to, co sprawia nam ból. Poszukując równowagi nie możemy za bardzo wejść w żadną ze stron. Zarówno pogrążanie się w przyjemnościach i oddanie im swojego życia, jak i pogrążanie w smutku, bólu i żalu sprawiają, że nasze życie traci równowagę. W artykule „Krok 5: Aparigraha.” pisałam więcej o przyjemności, dlatego w tym artykule skupię się na drugiej stronie osi – cierpieniu.

Praktyka Tapy ma nauczyć nas poddawania się trudnościom, bólowi i cierpieniu z akceptacją i zrozumieniem, że robimy to dla dobra siebie, naszych bliskich i dla dobra świata. Tak, wiem, że brzmi to jak bardzo niepopularna opinia w naszym hedonistycznym i indywidualistycznym społeczeństwie, bo po co mam cierpieć dla świata? Jednak nie chodzi tu o to, żeby poddawać się i wystawiać się na cierpienie intencjonalnie, a o to, by zaakceptować, że cierpienie jest integralną częścią cyklu życia. Kiedy spotyka nas coś trudnego mamy wybór – poddać się i zakopać się w dołku, czy zaakceptować to i płynąć dalej wiedząc, że zawsze w końcu wpłyniemy do góry.

Trudności życiowe, ból i cierpienie są naturalną częścią życia i unikanie ich również zaburza równowagę. Widać to w naszym społeczeństwie. Jesteśmy wychowywani pod kloszem bezpieczeństwa rozwiniętej cywilizacji. Chroni nas Państwo i fakt, że znajdujemy się w Europie oraz podlegamy ich instytucjom, chronią nas pieniądze, chroni nas system. Wiele osób jest w stanie oddać swoją wolność i niezależność za poczucie bezpieczeństwa. W zderzeniu z trudnością życiową, często w głowie pojawia się pytanie: „Dlaczego akurat mnie to spotyka”. Jest to ważny moment, ponieważ, jak pokazuje Neuropsychologia, wszystko, co nas spotyka ma charakter neutralny, a to dopiero my nadajemy temu znaczenie. W takim ujęciu Tapa jest więc praktyką, która ma nauczyć nas nadawania sensu i znaczenia, które pcha nas ku światłu i rozwojowi.


Nadawanie / Odnajdywanie znaczeń.


Biologicznie jesteśmy zaprogramowani do poszukiwania szczęścia i unikania cierpienia. Staje się to pułapką dla wielu osób w momencie, gdy to cierpienie nadchodzi i nie da się go uniknąć. Może wtedy dojść do sytuacji, w której osoba zaczyna unikać cierpienia, które już jest częścią jej życia, przez co nie może znaleźć ścieżki wyjścia i utyka w błędnym kole. Nie potrafi go zaakceptować i nadaje mu negatywne znaczenie. „Dlaczego mnie to spotyka”, „nie poradzę sobie”, „nie widzę wyjścia”, „nie ma wyjścia” – to toksyczne myśli, które nadają cierpieniu ogromną moc. Pamiętaj, że Twoje myśli nigdy nie są obiektywną prawdą. Są jedynie znaczeniem nadanym przez Ciebie. Skoro wierzysz, że nie możesz sobie poradzić, to tak będzie – nie poradzisz sobie.

Tapa jest praktyką, która pomaga nam budować swoją sprawczość. Uwierzyć, że możemy widzieć sens i znaczenie również w tym, co trudne i nieprzyjemne dla nas. Paradoksalnie, to właśnie otwarcie się na przyjęcie tego, co trudne otwiera nam również ścieżkę do głębszego szczęścia i radości życia. Buduje człowieka, którego nic nie może pokonać.

Osoby, które przeszły trudne sytuacje, choroby, wypadki, traumy i się z tego podniosły, stają się inspiracją dla innych. Były one w stanie rozpalić swój wewnętrzny ogień (Tapa) i wznieść się ponad trudności, jakie spotkały je w życiu. Były też w stanie nadać sens swojemu cierpieniu i wynieść z niego lekcję. Idą przez życie z podniesioną głową. Ten stan jest dostępny każdemu człowiekowi! Każdy z nas może rozpalić swój wewnętrzny ogień i iść z nim w sercu przez swoje życie.

Osoby, postrzegające życie z perspektywy serca, będą częściej mówić o „odnalezieniu znaczenia”, a osoby postrzegające życie z perspektywy umysłu - częściej będą mówi o „nadaniu znaczenia”. Mimo innej ścieżki - cel jest ten sam. Ten cel jest osiągalny dla każdej osoby, niezależnie od tego, z jakiej perspektywy mocniej odbiera rzeczywistość.

Bądź dla siebie inspiracją!


Tapa. Życie w ciepłej równowadze.


Podsumowując – utrzymywanie równowagi pomiędzy przeciwieństwami w naszym życiu i podtrzymywanie swojego wewnętrznego ciepła są najważniejszymi aspektami praktyki Tapa. Rozpoczynając praktykę, zacznij od uważnej obserwacji siebie – zarówno w sytuacjach, kiedy czujesz się na emocjonalnej górce, jak i w tych, kiedy jesteś w emocjonalnym dołku. Obserwuj swoje wahania i zacznij postrzegać je jak element balansowania. Dbaj też o podtrzymywanie działań, które podnoszą Twoją energię i inspirują Cię do działania i realizacji celów.

Praktyki, które wesprą Cię w praktyce Tapy:

  • Praktyka Wdzięczności.
  • Praktyka Akceptacji.
  • Uważność.
  • Praktyka Paksa Pratipaksa (pisałam o niej na Instagramie, ale na pewno powstanie też wpis na blogu).
  • Asany typu balanse.
  • Pozostałe Yamy i Niyamy.
Masz jakieś przemyślenia po przeczytaniu tego tekstu? Daj mi znać w komentarzu pod postem w mediach społecznościowych lub filmem!

Praktyka jogi, to przede wszystkim wgląd i doświadczanie – dlatego stworzyłam dla Ciebie relaksację prowadzoną z misami tybetańskimi i dzwonkami Koshi. Podczas tej relaksacji zapraszam Cię do refleksji, czym Tapa jest lub może być dla Ciebie.


Ponieważ jest to live act (nagranie jak gram jest na żywo – zero cięć!) najlepiej słucha się go w słuchawkach.


📅 21 września 2022