Życie bez krzywdzenia.
Ahimsa jest pojęciem występującym w różnych filozofiach i religiach pochodzących z Indii. Można ją odnaleźć w buddyzmie, hinduizmie czy dżinizmie. W tym tekście skupię się na jej rozumieniu w filozofii i praktyce jogi. Jest to bardzo szerokie i wieloznaczne pojęcie, podlegało też wielu interpretacjom na przestrzeni historii.


Ahimsa jest pierwszą z pięciu jam jogi, otwiera ośmiostopniową ścieżkę mądrości, którą powinna podążać każda osoba, chcąca nazywać się joginem lub joginką. Słowo to można przetłumaczyć jako „nie-krzywdzenie” ponieważ „a” oznacza w sanskrycie zaprzeczenie, a słowo „himsa” – znaczy krzywdzenie. Czasami można też spotkać się z tłumaczeniem go jako „nie-agresja”. Znajduje się na pierwszym miejscu, ponieważ praktyka wszystkich kolejny jam i nijam będzie zawsze w pewnym momencie prowadzić nas z powrotem do tej pierwszej.
Jest to praktyka, która staje się częścią życia i całe życie będzie trwać. Jeżeli kiedyś spotkasz osobę, która Ci powie, że nauczyła się i stosuje się już do Ahimsy w 100%, to od razu możesz założyć, że jest w błędzie. Rozwój i praca nad sobą trwają całe życie. Podobnie jest w jodze. Wchodząc na jej ścieżkę akceptujesz, że jest to droga, którą będziesz kroczyć do końca. Osobiście uważam, że jest to piękne. Fakt, że jedynym końcem dla mojego rozwoju jest śmierć, działa na mnie motywująco i pozwala mi widzieć sens w moim działaniu na wiele lat do przodu.
Ahimsa i jej spektrum.
O Ahimsie należy myśleć jak o spektrum – będzie znaczyć coś innego dla każdej praktykującej osoby. Dla jednej osoby jej najważniejszym aspektem będzie niekrzywdzenie siebie, dla kogoś innego – będzie to niekrzywdzenie innych ludzi, zwierząt lub świata. Na różnych etapach swojego życia każda osoba może być na innym punkcie na tej osi.
- Po jednej stronie osi mamy bardzo złe i krzywdzące działania związane z agresją (jak zabijanie, tortury, gwałty, wszelka przemoc fizyczna i psychiczna),
- Na środku osi mamy niekrzywdzenie. Mogłoby się wydawać, że będzie to druga strona spektrum, jednak Ahimsa stanowi środek – wprowadza równowagę.
Co zatem znajduje się po drugiej stronie spektrum? Bezwarunkowa miłość! Działania, które nie tylko nie krzywdzą, ale niosą też współczucie, dobroć i miłość – wobec siebie i świata.

Jak widzisz, nie trzeba kochać całego świata, żeby praktykować Ahimsę. Wystarczy nie krzywdzić i kierować się tą zasadą w swoich myślach i działaniach.
Metody krzywdzenia.

Każdy człowiek ma trzy główne środki, poprzez które może krzywdzić siebie i otoczenie:
- działania fizyczne,
- mowa
- myśli.
Oczywiście tych samych metod używamy do czynienia dobra, dlatego tak ważna w praktyce jest uważność. Wiele osób krzywdzi i jest agresywnymi, nawet nie będąc tego świadomym. Postępujemy zgodnie z naszymi przyzwyczajeniami, wychowaniem, wzorcami kulturowymi. Zdarza się, że wierzymy, że postępujemy dobrze i usprawiedliwiamy się sami przed sobą, że skrzywdzenie siebie lub drugiej osoby jest konieczne. Praktyka Ahimsy ma pomóc nam przyjrzeć się naszym działaniom i wspierać w odkrywaniu, że zawsze istnieje rozwiązanie, które nie przyniesie krzywdy lub ją zminimalizuje. Im częściej i dłużej praktykujemy Ahimsę, tym więcej takich rozwiązań jesteśmy w stanie dostrzec!
Przykład krzywdzenia myślami: w codziennym życiu często nawet nie zwracamy uwagi na nasze myśli, jednak wiele osób systematycznie myśli o sobie źle. Zapomnisz czegoś z domu i myślisz „Ale jestem głupi/a!”. Stajesz przed lustrem i pierwsza myśl: „Ale źle wyglądam!”. Zabierasz się za zadanie w pracy i pojawia się myśl: „Nie dam rady!”. To wszystko są przykłady autoagresywnych myśli, które budują nasz obraz siebie!
Ahimsa – obszary praktyki.
W jodze zawsze zaczynamy praktykę od siebie. Stajemy na macie lub zasiadamy w pozycji medytacyjnej, żeby przyjrzeć się sobie. Podobnie jest w przypadku praktyki Ahimsy.
Możemy wyróżnić trzy obszary praktyki:
- Praktyka Ahimsy wobec siebie. Obserwujemy, czy nasze postępowanie, myśli i emocje , które kierujemy ku sobie, nie noszą śladów autoagresji. Jest to sfera, od której najlepiej rozpocząć świadomą praktykę Ahimsy. Gdy nauczymy się dobroci i łagodności wobec siebie – łatwiej będzie nam być dobrym i łagodnym wobec innych.
- Praktyka Ahimsy wobec innych. W tym obszarze przyglądamy się naszemu postępowaniu wobec ludzi wokół nas. Co myślimy o innych, jak o nich mówimy (nawet gdy nikt nie słyszy) oraz jak wobec nich postępujemy.
- Praktyka Ahimsy wobec świata. W tej sferze przyglądamy się naszemu postępowaniu wobec otaczającego nas świata, w każdym jego aspekcie. Przyglądamy się jacy jesteśmy dla zwierząt, przyrody, środowiska. Jesteśmy integralną częścią świata i Ahimsa ma prowadzić nas do tego, by to poczuć i zrozumieć.

Warto pamiętać, że zawsze funkcjonujemy we wszystkich trzech strefach, jednak budując świadomą praktykę – zaczynamy od siebie. Energia płynie od nas do świata, dlatego praktykę zawsze zaczynamy od spojrzenia w głąb siebie.
Przykłady. Zastanów się, nad którym obszarem praktyki Ahimsy bohaterka historii musi pracować?
Bibianna myśli o sobie dobrze. Zna swoją wartość i uważa, że jest lepsza od innych. Wie, że jest zdolna i pracowita, dba o środowisko i postępuje zgodnie z dobrymi zasadami. Gardzi innymi ludźmi za to, że nie potrafią być tak pracowici i nie robią tyle dobrego dla świata, co ona. Przy każdej okazji poucza innych, wytykając im ich błędy i krytykując.
Henryka jest pracowita i uczynna. Jest wolontariuszką w schronisku i wegetarianką. Często pomaga osobom w potrzebie, zawsze ma dla nich dobre słowo. Uważa, że inni są lepsi i więcej warci od niej. Często myśli o tym, jaka jest beznadziejna i karze siebie za to. Uważa, że jest taka brzydka i głupia, że nie zasługuje na dobro, które ją spotyka, dlatego musi tyle robić dla innych.
Jolanda jest pewna siebie i uczynna. Zna swoje zalety i wykorzystuje je w rozwoju swojej kariery. Jest dobra wobec innych ludzi, pomaga im w rozwoju ich karier. Pomaganie ludziom jest dla niej ważne. Wspiera kilka fundacji pomagającym osobom w kryzysie bezdomności i przechodzącym choroby nowotworowe. Uważa, że ekologia i dbanie o środowisko to zbędne czynności, ponieważ to człowiek dzięki technologii może nad nim panować.
Ważne: każda z naszych fikcyjnych bohaterek ma jeden główny obszar praktyki Ahimsy, nad którym powinna pracować. Żadna jednak nie jest gorsza lub lepsza. Każdy człowiek ma swoją indywidualną ścieżkę rozwoju. Każdy człowiek czyni dobro i krzywdzi - taka jest nasza natura. Ocenianie i kategoryzowanie na lepsze i gorsze sprawia, że przestajemy dostrzegać szerszy kontekst sytuacji.
Oglądaj sytuację widząc to, co jest ok, oraz to, co wymaga poprawy. Nie porównuj się do innych i nie buduj na tej podstawie wartościujących ocen. Taka postawa pomoże Ci dostrzec kolejne warstwy głębi praktyki Ahimsy.
Podsumowanie.
Rozpoczynając praktykę Ahimsy pamiętaj, że, jak każda praktyka, wymaga ona czasu i realizacji krok po kroku. Nie musi odbywać się poprzez rewolucję. Zauważ najpierw, w jakim punkcie jesteś. Możesz wypisać sobie w punktach, w których obszarach swojego życia już praktykujesz Ahimse w sposób intuicyjny, a gdzie jej brakuje. Gdy uda Ci się znaleźć te braki, zadaj sobie pytanie, co możesz zrobić, żeby się rozwinąć w tym obszarze? Nie porównuj się do innych. Twórz swoją własną drogę rozwoju i pamiętaj, że nawet mały krok ma znaczenie!
Praktyki, które wspierają rozwój praktyki Ahimsy:
- Praktyka Cierpliwości.
- Praktyka bycia Tu i Teraz.
- Praktyka Współczucia.
- Praktyka Serdeczności.
- Praktyka Dobroci.
- Praktyki Asan skupione wokół otwarcia obszaru serca.
Praktyka jogi to przede wszystkim wgląd i doświadczanie, dlatego stworzyłam dla Ciebie relaksację prowadzoną z misami tybetańskimi i dzwonkami Koshi. Podczas tej relaksacji zapraszam Cię do refleksji czym Ahimsa jest lub może być dla Ciebie.
Ponieważ jest to live act (nagranie jak gram jest na żywo – zero cięć!) najlepiej słucha się go w słuchawkach.